FANDOM


Świadkowie Jehowy w województwie pomorskim – wspólnota ok. 8000 aktywnych wyznawców Świadków Jehowy (głosicieli) [1] w województwie pomorskim należących do okręgu gdańskiego.

Historia Edytuj

Początki Edytuj

Działalność rozpoczęli niemieccy współwyznawcy około roku 1908. W Gdańsku rozpoczęto organizować spotkania w celu analizowania Biblii. W 1913 roku zorganizowano trzy podróże z wykładami publicznymi na terenie całych ówczesnych Niemiec, trzecia obejmowała tereny Kaszub.

W 1920 roku w Gdańsku było 30 wyznawców. W owym roku zorganizowano zgromadzenie w Gdańsku. W owym czasie działalność zapoczątkowano w Chojnicach. Działała tam m.in. rodzina Borysów, która została wyznawcami w 1923 roku, oraz niejaki Bruski. W roku 1928 zgromadzenie odbyło się również w Gdańsku. W owym roku rozpoczęto wyświetlanie nowego filmu Dramat Stworzenia - późniejszej niemieckiej wersji Fotodramy Stworzenia, której taśmy w tym kraju uległy już zniszczeniu - pokazano go m.in. w kilku miastach na Pomorzu. W latach 20. XX największe skupiska wyznawców były w ówczesnych miastach i ich okolicach: Gdańsk, Słupsk, Miastko, Bytów, Chojnice.

W 1932 roku zorganizowano dwudniowe zgromadzeń m.in. w Gdańsku i Kwidzynie. Działalność zapoczątkowano również w Chojnicach. Wówczas tamtejsza prokuratura oskarżyła mieszkającego tam pioniera Jana Śmieszkę, o dopuszczenie się "bluźnierstwa" za pomocą druków. Rocznik Świadków Jehowy z 1994 roku podaje, że "wzywano również parafian do oddawania literatury biblijnej pozostawionej im przez głosicieli, po czym je publicznie palono". W roku 1933 odbyła się rozprawa sądowa, której przysłuchiwało się mnóstwo ludzi. W charakterze eksperta katolickiego wystąpił ksiądz Janke, doktor filozofii oraz wykładowca religii w miejscowym gimnazjum. Obrońcą z ramienia Towarzystwa Strażnica był Wilhelm Scheider. Przedyskutowano takie zagadnienia, jak nieśmiertelność duszy, wieczne męki i czyściec. Ksiądz Janke uznał się za całkowicie pokonanego, podszedł do Śmieszki, uścisnął mu rękę i powiedział, "że już nigdy w życiu nie podjąłby się wystąpienia w takiej sprawie"[2]. W 1936 roku odbyło się duże zgromadzenie z udziałem ponad pięciuset osób w Gdańsku. W Kamieniu w owym czasie latach, 20-osobową grupę prowadzącą działalność kaznodziejską otoczyło co najmniej 100 mieszkańców. W samą porę jednak zjawili się żołnierze, którzy ochronili ich przed tłumem.

Okres II wojny światowejEdytuj

W czasie II wojny światowej wielu wyznawców zostało wywiezionych do obozów koncentracyjnych, m.in. Elżbieta Abt, Getrud Ott, Alfreda Yarka do Auschwitz[3][4][5], a np. Wilhelma Scheidera i Alfonsa Licznerskiego, Feliksa Borysa uwięziono w obozie koncentracyjnym Stutthof (KL) [6]. Innych np. Haralda Abta wysłano do obozu Sachsenhausen[7].

Feliks Borys wspomina:

Gdy we wrześniu 1939 roku Niemcy zaatakowały Polskę, prześladowania przybrały na sile. Ostatecznie w roku 1943 zostałem aresztowany przez gestapo za odmowę pełnienia służby wojskowej w armii niemieckiej. W czasie przesłuchania agent tajnej policji próbował wydobyć ze mnie nazwiska innych miejscowych Świadków. Kiedy mu się to nie udało, oświadczył, że niechybnie zgniję w obozie koncentracyjnym. Najpierw zostałem wysłany do zakładu karnego w Chojnicach, gdzie kilku strażników tłukło mnie gumową pałką, chcąc złamać moją lojalność wobec Jehowy. Trwało to jakieś 15-20 minut, lecz przez cały czas żarliwie się modliłem. Pod koniec jeden z oprawców narzekał, że już opada z sił, a ja wciąż się trzymam. Rzecz zdumiewająca, ale po kilku pierwszych razach przestałem cokolwiek odczuwać. Słyszałem jedynie odgłos ciosów, przypominający dźwięk bębna znajdującego się gdzieś w oddali. Jehowa wyraźnie mnie ochronił i wysłuchał moich błagań. Wiadomość o pobiciu szybko obiegła więzienie, tak iż niektórzy zaczęli mnie nazywać "sługą Bożym". Wkrótce potem znalazłem się w gdańskiej siedzibie gestapo, skąd miesiąc później trafiłem do obozu koncentracyjnego w Stutthofie - Przebudźcie się!.

W czasie ewakuacji obozu i tzw. marszu śmierci wśród więźniów było jedynie ok. dziesięciu Świadków Jehowy, pomagali sobie wzajemnie, dzięki czemu przeżyli.

Działalność powojenna Edytuj

Po II wojnie światowej działalność na tym terenie koordynowało biuro mieszczące się w Gdyni przy ul. Żwirki i Wigury 6 m. 26.

Starosta powiatu chojnickiego T. Rześniowiecki 10 czerwca 1947 wysłał do Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego w Bydgoszczy tajny raport, w którym pisał:

Stowarzyszenie religijne pod nazwą Świadkowie Jehowy posiadają na terenie miasta Chojnice, Małe Osady nr 1 swój zbór (...), a na terenie powiatu stowarzyszenie liczy ok. 40 członków. Do władz powiatowych należą Wulkowicz Paweł zamieszkały w Chojnicach, Małe Osady nr 14 i Franciszek Winklarz, dekarz zamieszkały w Chojnicach ulica Bydgoska nr 1. (...) ze strony członków nie stwierdzono wrogiego stosunku [do Państwa]. Ustalono natomiast, że z początkiem 1946 r. stowarzyszenie kolportowało ulotki w języku polskim i niemieckim a nawet tylko niemieckim o treści religijnej, nie pozbawionych wrogiego stosunku do kościoła katolickiego i przemian społecznych po ostatniej wojnie. O ulotkach tych donosiłem sprawozdaniem miesięcznym za miesiąc marzec 1946 r. (...) Członkowie stowarzyszenia rekrutują się z robotników i drobnych rolników, którzy usiłują przekonać inne osoby przy pomocy ulotek i ustnych informacji zawierających często ataki na inne wyznania i duchowieństwo. Rozlokowani są zasadniczo w mieście Chojnice, w gromadzie Sławęcin, gmina Chojnice – Wieś i gminie Karsin. (...) wnosi się o zawieszenie działalności stowarzyszenia lub co najmniej o ścisłą kontrolę polityczną nad stowarzyszeniem i jego członkami. W 1956 roku na terenie powiatu chojnickiego miało zamieszkiwać 26 Świadków Jehowy. Na terenie Chojnic nie było żadnej Sali Królestwa, stąd też cała grupa podlegała pod zbory mieszczące się w Tucholi i Starogardzie|Działalność świadków Jehowy w Chojnicach[8].

W roku 1979 zanotowano w chojnickich zborach 140 głosicieli, a w latach 90. XX w. ponad 220.

Po zakończeniu wojny Świadkowie Jehowy organizowali większe zgromadzenia m.in. w Sopocie. W czasie zakazu (od pocz. lat 50. do końca lat 80. XX w.) organizowano potajemne zgromadzenia tzw. konwencje leśne. Pod koniec lat 70. XX w. Daniel Sydlik z Ciała Kierowniczego spotkał się z niektórymi wyznawcami na spotkaniach na terenie obecnego województwa. Pod koniec lat 70. XX w. niektórym wyznawcom udało się wyjechać na kongresy poza granice Polski — najpierw do Lille we Francji, potem do Kopenhagi w Danii, w roku 1980 i 1981 do Wiednia, a w latach 90. XX w. i w pierwszym dziesięcioleciu XXI w., delegacje z tutejszych zborów były na kongresach międzynarodowych w Niemczech, Austrii, Francji, Rosji, Czechach, USA, Kanadzie, na Węgrzech i na Ukrainie.

Szczególnie od 70. XX w. głosiciele w lecie prowadzą grupową wyjazdową działalność kaznodziejską na terenach gdzie jest mniej wyznawców - tzw. grupy pionierskie (wcześniej: obozy pionierskie, ośrodki pionierskie).

Rozwój działalności Edytuj

Od początku lat 80. XX w. w Gdańsku ponownie organizowane są oficjalne kongresy. W 1981 roku w gdańskiej hali Olivii zebrało się 5751 obecnych. W 1988 do grupy 12 głosicieli w Sztumie dołączyli pionierzy. W roku 1990 powstał 90-osobowy zbór, potem Sala Królestwa - na zebrania przychodzi regularnie 150 osób. Zaczęto przeprowadzać regularne, 10-minutowe studia biblijne z grupą miejscowych więźniów, wychodzących sprzątać ulice. W 1992 roku o działalności miejscowych wyznawców napisało największe czasopismo religijne świata - Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy. Obecnie działa w tamtejszym zborze ok. 100 wyznawców[9].

Obecnie kongresy okręgowe dla wyznawców z województwa odbywają się w gdyńskim stadionie GOSiR. Dawniej kongresy organizowane były na stadionie Lechii Gdańsk oraz Polonii Gdańsk. Obecnie w Malborku znajduje się także Sala Zgromadzeń czyli miejsce corocznych zgromadzeń obwodowych i specjalnych. Sala mieści się w malborskiej dzielnicy "Wielbark" przy ul. Głowackiego 104. Obiekt został wybudowany od podstaw na bagnistym terenie byłego poligonu wojskowego w ciągu jednego roku. Oddany do użytku 7 września 2002 roku. Sala główna może pomieścić 1100 osób. Obok niej usytuowano basen do chrztu, oddzielony od widowni szybą. Urządzono też hol, szatnie i kafeterię. Inne pomieszczenia to: Sala Królestwa, sala konferencyjna, pokój dla matki z dzieckiem, pokoje gościnne oraz pomieszczenia gospodarczo-techniczne. Korzysta z niej 212 zborów z Pomorza (oprócz wyznawców z powiatu słupskiego i bytowskiego, którzy spotykają się w wynajętej hali Słupsku lub okolicach), Kujaw, Warmii i Mazur (oprócz części wschodniej) w czasie zgromadzeń obwodowych i specjalnych. 14 września 2002 roku odbył się tzw. "dzień otwartych drzwi". Rozdano 5000 zaproszeń (w tym 100 imiennych – władzom miasta, powiatu, gmin, dyrektorom szkół i szpitali), z których skorzystało ponad 1000 gości[10]. 27 czerwca 2006 r. od uderzenia pioruna, spłonęła część dachu w zachodnim skrzydle[11], został on w krótkim czasie odbudowany przez wolontariuszy z RKB.[12]. Przez 5 miesięcy w 2006 roku w Stutthof (KL)[13], prezentowana była wystawa Więzieni za wiarę - Świadkowie Jehowy a hitleryzm poświęcona ich neutralności w okresie nazizmu. W roku 2009 oddano do użytku nową Sale Królestwa w Sztumie.

PrzypisyEdytuj

  1. www.wybrzeże24.pl
  2. Z WIZYTĄ U ŚWIADKÓW JEHOWY
  3. Więzieni za wiarę: Świadkowie Jehowy w KL Auschwitz, Teresa Wontor-Cichy, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, 2003
  4. Wiesław Jan Wysocki, Bóg na nieludzkiej ziemi, s. 178, Warszawa 1978
  5. J. Niedźwiadek, A jednak ocalałam, Wieści, nr 16, 1985
  6. Przebudźcie się! 8.03.1994, ss. 11-14
  7. Strażnica 1/1981 s. 21
  8. Działalność świadków Jehowy w Chojnicach
  9. Strażnica 15.07.1992 ss. 26 Zbieranie "kosztowności" w Polsce (Pionierzy torują drogę)
  10. Przebudźcie się! 22.01.2003 ss. 16-19
  11. Pożar Sali Zgromadzeń w Malborku
  12. Zdjęcie sali głownej Sali Zgromadzeń w Malborku
  13. Wzruszająca wystawa w galerii Muzeum Stutthof

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.